Phẫu thuật lấy silicon vùng mũi và tạo hình mũi lại (sửa mũi nâng bị hỏng): những điều cần biết

Khi mũi nâng bằng silicon bị lệch, lộ, co rút, nhiễm trùng hoặc đầu mũi đỏ mỏng dần, bác sĩ có thể lấy bỏ vật liệu và tạo hình mũi lại. Bài giải thích khi nào cần lấy silicon, các bước phẫu thuật, lựa chọn tái tạo ngay hay chờ mô ổn định, vai trò của sụn tự thân và những nguy cơ đã được nghiên cứu.

Duyệt chuyên mônThS.BSCKII Phạm Văn ĐôngCập nhật 19 tháng 11, 202610 phút đọc4 nguồn khoa học
Mục lục bài viết
  1. Phẫu thuật lấy silicon vùng mũi và tạo hình mũi lại là gì?
  2. Khi nào cần lấy silicon mũi?
  3. Vì sao mũi silicon có thể thay đổi sau nhiều năm?
  4. Ai có thể phù hợp và khi nào cần hoãn?
  5. Tạo hình lại bằng gì?
  6. Phẫu thuật diễn ra như thế nào?
  7. Hồi phục theo mốc thời gian
  8. Những nguy cơ đã được nghiên cứu
  9. Chuẩn bị trước phẫu thuật
  10. Sau phẫu thuật: những dấu hiệu cần báo ngay cho bác sĩ điều trị
  11. Câu hỏi thường gặp
  12. Điều quan trọng nhất

Phẫu thuật lấy silicon vùng mũi và tạo hình mũi lại là gì?

Nhiều người tìm hiểu về "nâng mũi bị hỏng" khi sống mũi silicon bị lệch, lộ viền, đầu mũi đỏ và mỏng dần, hoặc mũi ngắn lại, hếch lên sau vài năm. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể lấy bỏ miếng độn cũ và tạo hình lại mũi.

Theo danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế (Thông tư 23/2024/TT-BYT), phần lấy vật liệu có tên phẫu thuật lấy Silicon vùng mũi và phẫu thuật lấy bỏ vật liệu nhân tạo vùng mũi. Phần làm lại dáng mũi dùng các kỹ thuật như nâng mũi bằng vật liệu nhân tạo, nâng mũi bằng sụn tự thân, hoặc phẫu thuật tạo hình mũi lệch khi mũi bị lệch.

Cần hiểu đúng: đây là phẫu thuật lần hai trên mô đã có sẹo, thường khó hơn lần đầu. Mục tiêu trước hết là xử lý vấn đề (nhiễm trùng, lộ, co rút), sau đó mới đến dáng mũi.

Khi nào cần lấy silicon mũi?

Tổng quan của Jang và Kim (2016) về sửa mũi ở người châu Á nêu các lý do mổ lại thường gặp: miếng độn di lệch, sai vị trí, lộ ra ngoài, viêm tái đi tái lại, nhiễm trùng, và mũi ngắn, co rút sau nâng bằng silicon. Cụ thể, bác sĩ thường cân nhắc lấy silicon khi:

  • Sống mũi lệch, miếng độn xê dịch, thấy rõ viền hoặc gờ dưới da.
  • Da đầu mũi đỏ, căng bóng, mỏng dần, có nguy cơ thủng da – lộ vật liệu.
  • Mũi sưng nóng đỏ, chảy dịch, có lỗ rò – dấu hiệu nhiễm trùng.
  • Mũi ngắn lại, đầu mũi bị kéo hếch, cứng (co rút bao xơ).
  • Người bệnh muốn đổi sang sụn tự thân hoặc muốn bỏ hẳn vật liệu nhân tạo.

Không phải mọi chiếc mũi "chưa ưng" đều cần lấy silicon. Có trường hợp chỉ cần chỉnh đầu mũi hoặc cân lại độ cao. Chỉ định dựa trên thăm khám trực tiếp.

Vì sao mũi silicon có thể thay đổi sau nhiều năm?

  • Co rút bao xơ: cơ thể tạo một lớp vỏ xơ quanh miếng độn. Khi lớp vỏ này co lại, mũi có thể ngắn và hếch dần. Jirawatnotai và cộng sự (2019) nghiên cứu 33 người mổ sửa mũi silicon: màng vi khuẩn (biofilm) gặp ở 10% trường hợp co rút nhẹ nhất nhưng tới 80% ở mức nặng nhất – gợi ý nhiễm khuẩn âm thầm có vai trò trong co rút.
  • Vôi hóa miếng độn: Jung và cộng sự (2007) phân tích 221 miếng silicon lấy ra khi mổ lại (thời gian nằm trong mũi trung bình 6 năm 7 tháng). Vôi hóa thấy dưới kính hiển vi từ năm thứ 4; sau hơn 9 năm, khoảng một nửa số miếng độn có vôi hóa khu trú. Tác giả cho rằng đây là một nguyên nhân làm dáng mũi thay đổi muộn.

Ai có thể phù hợp và khi nào cần hoãn?

Phù hợp khi người bệnh có một trong các vấn đề ở trên, sức khỏe cho phép phẫu thuật và hiểu rằng kết quả lần hai phụ thuộc nhiều vào tình trạng da, sụn và mô sẹo.

Cần cân nhắc hoặc hoãn phần tạo hình lại khi:

  • Đang nhiễm trùng cấp, mô quanh mũi viêm nặng – thường ưu tiên lấy vật liệu, làm sạch, điều trị nhiễm trùng trước.
  • Da đầu mũi đã quá mỏng, nhiều sẹo – có thể cần chọn dáng mũi thấp hơn hoặc chia làm nhiều lần.
  • Bệnh toàn thân chưa kiểm soát (tiểu đường, tăng huyết áp…), đang hút thuốc lá nhiều.
  • Mong muốn vượt quá giới hạn của mô đã mổ nhiều lần.

Tạo hình lại bằng gì?

Với mũi đã có vấn đề do vật liệu nhân tạo, Jang và Kim (2016) nhấn mạnh vai trò trung tâm của mô tự thân, như sụn xoăn tai và sụn sườn, để làm sống mũi mới hoặc dựng lại khung vách ngăn. Lựa chọn cụ thể:

  • Sụn tự thân: sụn vách ngăn, sụn tai, sụn sườn – ít nguy cơ nhiễm trùng hay lộ vật liệu, nhưng cuộc mổ dài hơn và có thêm vết mổ ở nơi lấy sụn.
  • Vật liệu nhân tạo mới kết hợp sụn: có thể cân nhắc khi mô lành tốt, không có nhiễm trùng.
  • Cân, mỡ tự thân: dùng để độn mỏng và che phủ thêm cho vùng da mỏng.

Bạn đọc thêm về các nguồn sụn trong bài Phẫu thuật nâng mũi bằng sụn tự thân.

Lồng ngực nhìn từ phía trước, phần tô đỏ là sụn sườn – nguồn sụn chắc thường dùng để dựng lại sống mũi và đầu mũi khi sửa mũi đã lấy bỏ silicon. Hình: Anatomography (BodyParts3D), CC BY-SA 2.5
Lồng ngực nhìn từ phía trước, phần tô đỏ là sụn sườn – nguồn sụn chắc thường dùng để dựng lại sống mũi và đầu mũi khi sửa mũi đã lấy bỏ silicon. Hình: Anatomography (BodyParts3D), CC BY-SA 2.5

Phẫu thuật diễn ra như thế nào?

Trước phẫu thuật

  • Khám da mũi (độ dày, độ đỏ, sẹo), vị trí miếng độn, đầu mũi, vách ngăn, đường thở; chụp ảnh nhiều góc.
  • Hỏi kỹ: đã mổ mấy lần, dùng vật liệu gì, có tiêm chất làm đầy vào mũi không, từng nhiễm trùng chưa.
  • Nếu có nhiễm trùng: điều trị kháng sinh theo chỉ định, có khi phải lấy vật liệu trước rồi mới tính chuyện tạo hình.
  • Xét nghiệm máu, khám gây mê; giải thích phương án (tái tạo ngay hay chia hai lần), nguy cơ và ký giấy đồng ý phẫu thuật.

Trong phẫu thuật

  1. Vô cảm: gây tê tại chỗ khi chỉ lấy vật liệu đơn giản; gây mê toàn thân khi phải tạo hình lại hoặc lấy sụn sườn.
  2. Đường mổ: qua đường rạch cũ trong lỗ mũi, hoặc đường mở có thêm vết rạch nhỏ ngang trụ mũi để nhìn rõ cấu trúc bên trong.
  3. Lấy bỏ miếng độn và phần bao xơ khi cần; gửi xét nghiệm, cấy vi khuẩn nếu nghi nhiễm trùng; rửa sạch khoang.
  4. Đánh giá mô còn lại: da, sụn cánh mũi, vách ngăn – quyết định tái tạo ngay hay để sau.
  5. Lấy sụn tự thân (vách ngăn, tai hoặc sườn) khi dự kiến dùng mô tự thân.
  6. Dựng lại khung mũi: kéo dài vách ngăn, chống trụ mũi, tạo đầu mũi; đặt sống mũi mới bằng sụn hoặc vật liệu phù hợp.
  7. Khâu đóng, cố định: nẹp ngoài sống mũi, có thể kèm nẹp hoặc gạc trong mũi.

Thời gian mổ thay đổi nhiều: lấy vật liệu đơn thuần ngắn hơn hẳn so với tạo hình lại toàn bộ bằng sụn sườn.

Tái tạo ngay hay chờ? Khi miếng độn bị nhiễm trùng hoặc lộ, cách làm thường được mô tả là lấy bỏ vật liệu rồi chờ ít nhất khoảng 3 tháng cho mô ổn định mới nâng lại. Trong khoảng thời gian này mũi có thể thấp, xẹp. Một số nhóm tác giả báo cáo tái tạo ngay bằng mô tự thân: Kuo và cộng sự (2025) dùng cân thái dương cho 20 người bệnh sau khi lấy miếng độn nhiễm trùng hoặc lộ, theo dõi 5 năm không ghi nhận nhiễm trùng tái phát hay lộ mảnh ghép. Đây là nhóm nhỏ – lựa chọn phụ thuộc mức độ viêm và đánh giá của bác sĩ trong lúc mổ.

Mũi nhìn từ dưới lên: các chấm tím đánh dấu vị trí đường rạch ngang trụ mũi dùng trong phẫu thuật mũi đường mở (đã cắt ảnh, chỉ giữ vùng mũi, thêm chú thích tiếng Việt). Hình: FacialSurgery, CC BY-SA 3.0
Mũi nhìn từ dưới lên: các chấm tím đánh dấu vị trí đường rạch ngang trụ mũi dùng trong phẫu thuật mũi đường mở (đã cắt ảnh, chỉ giữ vùng mũi, thêm chú thích tiếng Việt). Hình: FacialSurgery, CC BY-SA 3.0
Bác sĩ Phạm Văn Đông và ê-kíp trong phòng mổ – ảnh minh họa, không phải ca lấy silicon mũi cụ thể. Ảnh: bác sĩ Phạm Văn Đông
Bác sĩ Phạm Văn Đông và ê-kíp trong phòng mổ – ảnh minh họa, không phải ca lấy silicon mũi cụ thể. Ảnh: bác sĩ Phạm Văn Đông

Ngay sau phẫu thuật

  • Sưng, bầm quanh mũi và mắt, nghẹt mũi những ngày đầu; nếu lấy sụn sườn thì vùng ngực đau hơn vùng mũi.
  • Dùng thuốc theo đơn, đặc biệt kháng sinh khi có nhiễm trùng trước mổ.
  • Nằm kê đầu cao, chườm lạnh quanh mắt theo hướng dẫn, giữ nẹp khô, không tự tháo.

Hồi phục theo mốc thời gian

  • Tuần đầu: mang nẹp, sưng nhiều nhất; kiểm tra vết mổ và cắt chỉ theo hẹn.
  • 2–3 tuần: bầm phần lớn tan, sinh hoạt nhẹ nhàng được; tránh va chạm vào mũi.
  • 1–3 tháng: sống mũi gọn dần; đầu mũi vẫn sưng, cứng – mũi đã mổ nhiều lần thường sưng lâu hơn.
  • 6–12 tháng hoặc hơn: dáng mũi dần ổn định. Ở mũi có nhiều mô sẹo, quá trình này có thể kéo dài hơn một năm.

Những nguy cơ đã được nghiên cứu

Sửa mũi sau silicon có nguy cơ cao hơn nâng mũi lần đầu vì mô sẹo, da mỏng và nguồn sụn tại chỗ thường đã bị ảnh hưởng. Jang và Kim (2016) lưu ý sụn vách ngăn của người châu Á vốn nhỏ và yếu, dễ tổn thương ở lần mổ đầu, nên lần sửa thường cần dựng lại khung lớn hơn.

Các nguy cơ cần biết:

  • Nhiễm trùng tái phát, nhất là khi lần trước đã nhiễm trùng.
  • Mũi ngắn, co rút tái diễn; đầu mũi không đủ cao do da không giãn đủ.
  • Sống mũi lệch, gồ ghề, sụn sườn cong vênh theo thời gian.
  • Da đầu mũi thiếu máu nuôi, hoại tử da (ít gặp nhưng nặng) ở mũi da mỏng, nhiều sẹo.
  • Nghẹt mũi khi khung vách ngăn hoặc van mũi bị ảnh hưởng.
  • Ở nơi lấy sụn: đau, sẹo ngực; tụ máu, biến dạng nhẹ vành tai.
  • Có thể cần thêm một lần mổ chỉnh nhỏ.

Chuẩn bị trước phẫu thuật

  • Mang theo thông tin các lần mổ trước (nếu có): ngày mổ, loại vật liệu, có tiêm chất làm đầy hay không.
  • Điều trị ổn định viêm mũi, viêm xoang, mụn viêm vùng mặt.
  • Khai báo đầy đủ thuốc, thực phẩm chức năng; ngừng thuốc ảnh hưởng đông máu theo hướng dẫn – không tự ý ngừng thuốc tim mạch.
  • Ngừng hút thuốc lá theo hướng dẫn vì thuốc lá làm giảm máu nuôi da mũi.
  • Chuẩn bị tâm lý cho khả năng phải chia hai lần mổ.

Sau phẫu thuật: những dấu hiệu cần báo ngay cho bác sĩ điều trị

  • Sốt, mũi sưng nóng đỏ tăng dần, chảy dịch đục hoặc có mùi.
  • Da đầu mũi chuyển trắng bệch, tím sẫm, hoặc xuất hiện vết loét.
  • Chảy máu mũi nhiều, kéo dài.
  • Đau tăng dù đã dùng thuốc; tai sưng căng nếu đã lấy sụn tai.
  • Sau lấy sụn sườn: khó thở, đau ngực tăng khi hít sâu – cần đi cấp cứu ngay.

Câu hỏi thường gặp

Lấy silicon ra rồi mũi có xẹp không?

Nếu chỉ lấy vật liệu mà không tạo hình lại, sống mũi sẽ thấp hơn so với lúc có miếng độn, và có thể co rút thêm khi mô lành. Vì vậy, bác sĩ sẽ bàn trước việc tạo hình ngay hay sau.

Sửa mũi hỏng có cần dùng sụn sườn không?

Không phải lúc nào cũng cần. Với mũi co rút nặng, vách ngăn yếu hoặc đã mổ nhiều lần, sụn sườn thường được chọn vì cho nhiều sụn chắc. Trường hợp nhẹ có thể dùng sụn vách ngăn hoặc sụn tai.

Bao lâu sau lần nâng trước thì sửa được?

Nếu không có nhiễm trùng hay nguy cơ lộ, nhiều bác sĩ khuyên chờ mô lành ổn định, thường vài tháng trở lên, rồi mới sửa. Nếu có nhiễm trùng hoặc da sắp thủng, cần được khám sớm, không chờ.

Kinh nghiệm nâng mũi để tránh phải sửa?

Chọn dáng mũi trong giới hạn an toàn của da và sụn, không nâng quá cao, khai báo trung thực tiền sử, tái khám đúng hẹn và báo sớm khi đầu mũi đỏ, mỏng hay lệch. Xem thêm: Vì sao không nên nâng mũi quá cao?

Điều quan trọng nhất

Lấy silicon vùng mũi và tạo hình mũi lại là phẫu thuật trên mô đã có sẹo, mục tiêu trước hết là xử lý an toàn vấn đề của vật liệu cũ, sau đó mới dựng lại dáng mũi – thường dựa nhiều vào sụn tự thân. Kết quả phụ thuộc vào da, sụn còn lại và mức độ viêm. Hãy được thăm khám và tư vấn trực tiếp để có phương án phù hợp.

Nguồn hình ảnh

Ảnh trong phòng mổ là ảnh của bác sĩ Phạm Văn Đông và ê-kíp (ảnh minh họa, không phải ca lấy silicon mũi cụ thể). Các hình còn lại lấy từ Wikimedia Commons, không phải ảnh người bệnh của bác sĩ Phạm Đông:

  • Ảnh trong phòng mổ: bác sĩ Phạm Văn Đông và ê-kíp, ảnh thuộc quyền của bác sĩ.
  • Hình lồng ngực và sụn sườn: Anatomography (BodyParts3D), giấy phép CC BY-SA 2.5 – đã cắt lấy phần hình 3D.
  • Vị trí đường rạch trụ mũi: FacialSurgery, giấy phép CC BY-SA 3.0 – đã cắt ảnh, chỉ giữ vùng mũi và thêm chú thích tiếng Việt.

Tài liệu tham khảo

  1. Jung DH, Kim BR, Choi JY, Rho YS, Park HJ, Han WW. (2007). Gross and pathologic analysis of long-term silicone implants inserted into the human body for augmentation rhinoplasty: 221 revision cases. Plastic and Reconstructive Surgery. DOI: 10.1097/01.prs.0000287323.71630.e6
  2. Jang YJ, Kim DY. (2016). Treatment Strategy for Revision Rhinoplasty in Asians. Facial Plastic Surgery. DOI: 10.1055/s-0036-1594254
  3. Jirawatnotai S, Mahachitsattaya B. (2019). Analysis of subclinical infections and biofilm formation in cases of capsular contracture after silicone augmentation rhinoplasty: Prevalence and microbiological study. Archives of Plastic Surgery. DOI: 10.5999/aps.2018.00864
  4. Kuo CI, Xiao P, Chang SC. (2025). Immediate Reconstruction With Autologous Temporoparietal Fascia After Enucleation of Infected or Extruded Alloplastic Nasal Implants. Journal of Craniofacial Surgery. DOI: 10.1097/scs.0000000000010909

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở y tế.

© 2026 ThS.BSCKII Phạm Văn Đông. Nội dung và hình ảnh thuộc bản quyền tác giả. Trích dẫn vui lòng ghi rõ nguồn drphamdong.com kèm đường dẫn bài gốc; không sao chép toàn bài.

Cùng chuyên mục: Vùng đầu – mặt – cổ