Mục lục bài viết
Hai kỹ thuật trong cùng một bài
Bài này gộp hai kỹ thuật vùng môi theo danh mục của Bộ Y tế (Thông tư 23/2024/TT-BYT) vì người bệnh thường hỏi cùng lúc:
- Phẫu thuật làm dày môi bằng ghép mỡ tự thân (dân gian gọi là "cấy mỡ môi"): lấy mỡ của chính người bệnh, xử lý rồi tiêm thành những sợi nhỏ vào môi để môi đầy đặn hơn.
- Phẫu thuật lấy bỏ chất silicon lỏng / chất liệu độn vùng môi: mổ lấy bỏ chất từng được tiêm hoặc đặt vào môi khi chất này gây cộm, cứng, biến dạng hay viêm.
Hai kỹ thuật đôi khi đi cùng nhau: sau khi lấy bỏ chất độn và mô viêm, môi có thể bị lõm, mỏng, và ghép mỡ là một cách bù lại thể tích ở lần mổ sau.
Phần 1 – Làm dày môi bằng ghép mỡ tự thân
Ai có thể phù hợp?
- Môi mỏng bẩm sinh, hoặc môi teo, mỏng, nhiều nếp nhăn quanh miệng do tuổi.
- Người muốn dùng mô của chính mình thay cho chất làm đầy tiêm định kỳ.
- Có đủ mỡ ở vùng cho (bụng, đùi); sức khỏe ổn định; hiểu rằng mỡ có thể tiêu một phần và có thể cần ghép thêm.
Sách The Art of Aesthetic Surgery (Nahai 2020, tr. 589) nêu chỉ định chính của ghép mỡ môi là môi mất thể tích theo tuổi, và lưu ý: nếu môi chưa có dáng đẹp sẵn, chỉ bơm thêm thể tích mà không tính đến hình dáng có thể làm môi xấu đi. Vì vậy bác sĩ sẽ trao đổi kỹ về dáng môi trước khi làm.
Chưa phù hợp khi: đang viêm loét miệng, mụn rộp môi bùng phát; môi vẫn còn chất độn chưa rõ loại đang viêm; người rất gầy không đủ mỡ; hút thuốc lá nhiều (giảm tỷ lệ mỡ sống); kỳ vọng môi to rõ chỉ sau một lần.
Phẫu thuật diễn ra như thế nào?
Trước: khám môi, răng, tỷ lệ môi trên – môi dưới; chọn vùng lấy mỡ; xét nghiệm theo chỉ định; giải thích mức độ tiêu mỡ và ký giấy đồng ý phẫu thuật.
Trong:
- Vô cảm: gây tê tại chỗ, có thể kèm an thần; gây mê khi làm kèm các vùng khác.
- Lấy mỡ: hút một lượng nhỏ mỡ ở bụng hoặc đùi bằng ống hút mảnh, áp lực thấp.
- Xử lý mỡ: tách bỏ dịch, máu, dầu, giữ lại phần mỡ sạch, chia vào các ống tiêm nhỏ.
- Tiêm mỡ vào môi: qua lỗ chích nhỏ ở khóe miệng, tiêm từng sợi mảnh khi rút kim, rải đều ngay dưới niêm mạc và trong thân môi, theo dáng đã thiết kế.
- Kiểm tra cân đối, đóng lỗ chích.
Thời gian thực hiện thường ngắn, phụ thuộc lượng mỡ và việc có ghép kèm vùng khác hay không.


Vì sao thường cần ghép nhiều lần?
Môi là vùng cử động liên tục khi nói, ăn, cười, nên mỡ ghép khó "bám" hơn các vùng tĩnh. Gatti (1999) mô tả kỹ thuật ghép mỡ môi nhắc lại: các lần cách nhau tối thiểu 3 tháng, và thể tích môi tăng bền khi người bệnh được ghép 2–3 lần. Sách của Nahai (2020, tr. 584) cũng khuyên nên ghép vừa phải rồi bổ sung sau, hơn là bơm quá nhiều một lần, vì mỡ dồn nhiều một chỗ dễ thiếu máu nuôi, hoại tử và tiêu.
Hồi phục
- Vài ngày đầu: môi sưng rõ, trông to hơn kết quả cuối; vùng lấy mỡ ê, bầm.
- 1–2 tuần: sưng giảm nhiều; tránh xoa nắn môi, tránh ép môi mạnh.
- Khoảng 3 tháng: lượng mỡ còn lại tương đối ổn định – lúc này mới đánh giá và quyết định có ghép thêm hay không.
Phần 2 – Lấy bỏ chất silicon lỏng / chất độn vùng môi
Khi nào cần lấy bỏ?
Chất độn không tiêu (silicon lỏng, các loại "filler" không tự tiêu, không rõ nguồn gốc) có thể gây biến chứng muộn sau nhiều năm. Mortada và cộng sự (2022) theo dõi những người đến tư vấn thẩm mỹ: 325 trên 503 người (64,6%) có biến chứng liên quan chất độn không tiêu, tất cả đều có cục cộm; thời điểm xuất hiện hay gặp nhất là 1–5 năm sau tiêm. Tác giả kết luận: cách chắc chắn để phòng các biến chứng này là không dùng chất độn không tiêu.
Dấu hiệu nên đi khám:
- Môi cộm cục, cứng, sờ thấy hạt; hai bên không đều; môi bị kéo lệch.
- Môi sưng đỏ từng đợt, đau, có mủ hoặc lỗ rò.
- Chất độn di chuyển xuống cằm, lên rãnh mũi má.
Lấy bỏ có hết hoàn toàn không?
Không phải lúc nào cũng hết. Chất độn dạng khối (tiêm thành cục) có thể bóc tách và lấy ra tương đối gọn. Nhưng silicon lỏng tiêm rải thường ngấm lẫn vào mô môi, không có ranh giới rõ, nên chỉ lấy được phần lớn; cố lấy sạch có thể làm tổn thương môi nhiều hơn. Cassuto và cộng sự (2016) điều trị 219 người bị phản ứng viêm do chất độn không tiêu vùng mặt bằng laser trong tổn thương, kèm rạch dẫn lưu với dạng nang: tổn thương hết hoàn toàn ở 62%, cải thiện một phần ở 30%; biến chứng gồm áp xe vô khuẩn 9,5%, sẹo nhỏ 10%, tụ máu 2%.
Các bước phẫu thuật
- Đánh giá trước mổ: hỏi rõ đã tiêm gì, khi nào; siêu âm phần mềm để xác định chất độn dạng khối hay ngấm rải, vị trí và độ sâu.
- Điều trị viêm, nhiễm trùng trước khi mổ nếu đang viêm cấp.
- Vô cảm: gây tê tại chỗ hoặc gây mê tùy mức độ.
- Rạch ở mặt trong môi (hạn chế sẹo ngoài da), bóc tách lấy bỏ chất độn và mô xơ, mô viêm; khi có mủ thì làm sạch, dẫn lưu; có thể gửi xét nghiệm.
- Khâu đóng, có thể đặt dẫn lưu nhỏ.
- Bù thể tích (nếu cần) bằng ghép mỡ tự thân – thường để ở lần sau, khi môi đã hết viêm và ổn định.

Những nguy cơ đã được nghiên cứu
Ghép mỡ môi:
- Mỡ tiêu một phần, môi không đều hai bên, cần ghép bổ sung.
- Cục mỡ, nang dầu sờ thấy trong môi.
- Sưng kéo dài; nhiễm trùng (ít gặp).
- Hiếm nhưng nặng: mỡ vào mạch máu gây tắc mạch – lý do bác sĩ dùng kim đầu tù, tiêm lượng nhỏ khi rút kim.
Lấy bỏ chất độn:
- Không lấy hết, còn cục cộm; viêm tái phát.
- Môi lõm, mỏng, biến dạng sau khi lấy nhiều mô.
- Sẹo, tê môi, chảy máu, nhiễm trùng – theo quy trình kỹ thuật, các tai biến cần theo dõi chính là chảy máu và nhiễm trùng.
Chuẩn bị trước phẫu thuật
- Mang theo mọi thông tin về các lần tiêm môi trước (loại chất, thời gian, nơi tiêm) nếu còn.
- Điều trị ổn định viêm lợi, sâu răng, loét miệng; báo bác sĩ nếu hay bị mụn rộp môi.
- Khai báo thuốc, thực phẩm chức năng; ngừng thuốc ảnh hưởng đông máu theo hướng dẫn – không tự ý ngừng thuốc tim mạch.
- Ngừng hút thuốc lá theo hướng dẫn.
- Không tự tiêm thêm bất kỳ chất gì vào vùng môi đang có chất độn cũ.
Sau phẫu thuật: những dấu hiệu cần báo ngay cho bác sĩ điều trị
- Môi hoặc vùng da quanh miệng chuyển trắng bệch, tím tái, đau tăng nhanh.
- Nhìn mờ, đau mắt dữ dội; yếu nửa người, méo miệng, nói khó (cần đi cấp cứu ngay).
- Môi sưng căng một bên tăng nhanh (nghi tụ máu).
- Sốt, sưng nóng đỏ tăng dần, chảy mủ ở vết mổ hoặc vùng lấy mỡ.
- Khó thở, sưng lan xuống cằm, cổ (cần đi cấp cứu ngay).
Câu hỏi thường gặp
Cấy mỡ môi giữ được bao lâu?
Phần mỡ đã sống ổn định sau khoảng 3 tháng thường tồn tại lâu dài, nhưng tỷ lệ mỡ sống khác nhau ở mỗi người và môi vẫn thay đổi theo tuổi, cân nặng. Nhiều người cần 2–3 lần ghép.
Ghép mỡ môi khác tiêm chất làm đầy thế nào?
Chất làm đầy (axit hyaluronic) cho kết quả ngay, chỉnh được dễ nhưng tự tiêu, phải tiêm lại. Mỡ tự thân là mô của chính mình, không gây dị ứng, kéo dài hơn nhưng khó đoán lượng mỡ sống và có thêm vết lấy mỡ.
Môi từng tiêm silicon có ghép mỡ được không?
Có thể, nhưng thường sau khi đã lấy bỏ phần chất độn gây viêm và môi đã ổn định. Mô nhiều sẹo xơ làm tỷ lệ mỡ sống thấp hơn.
Lấy silicon môi xong môi có trở lại như cũ không?
Khó trở lại hoàn toàn như trước khi tiêm, nhất là với silicon lỏng đã ngấm vào mô. Mục tiêu là giảm cục cộm, viêm và cải thiện dáng môi ở mức có thể.
Điều quan trọng nhất
Ghép mỡ tự thân là cách làm dày môi bằng mô của chính mình, thường cần làm vài lần, mỗi lần vừa phải. Với môi đã tiêm silicon lỏng hoặc chất độn không tiêu bị biến chứng, phẫu thuật lấy bỏ giúp giảm viêm, cộm nhưng không phải lúc nào cũng lấy được hết. Hãy được thăm khám và tư vấn trực tiếp trước khi quyết định – và tránh tiêm chất độn không rõ nguồn gốc vào môi.
Nguồn hình ảnh
Ảnh trong phòng mổ là ảnh của bác sĩ Phạm Văn Đông và ê-kíp (ảnh minh họa, không phải ca phẫu thuật môi cụ thể). Các hình còn lại lấy từ Wikimedia Commons, không phải ảnh người bệnh của bác sĩ Phạm Đông:
- Ảnh trong phòng mổ: bác sĩ Phạm Văn Đông và ê-kíp, ảnh thuộc quyền của bác sĩ.
- Xử lý mỡ sau khi hút: BalikianFacialPlasticSurgery, giấy phép CC BY 4.0.
- Ống tiêm chứa mỡ tự thân: BestInPlastics, giấy phép CC BY-SA 3.0 – đã cắt khung.
Tài liệu tham khảo
- Gatti JE. (1999). Permanent lip augmentation with serial fat grafting. Annals of Plastic Surgery. DOI: 10.1097/00000637-199904000-00005
- Cassuto D, Pignatti M, Pacchioni L, Boscaini G, Spaggiari A, De Santis G. (2016). Management of Complications Caused by Permanent Fillers in the Face: A Treatment Algorithm. Plastic and Reconstructive Surgery. DOI: 10.1097/prs.0000000000002350
- Mortada H, Al Saud N, Alaithan B, Alhumsi T. (2022). Complications following Permanent Filler Injection: A Prospective Cohort Study and Protocol of Management. Plastic and Reconstructive Surgery Global Open. DOI: 10.1097/gox.0000000000004687
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở y tế.
© 2026 ThS.BSCKII Phạm Văn Đông. Nội dung và hình ảnh thuộc bản quyền tác giả. Trích dẫn vui lòng ghi rõ nguồn drphamdong.com kèm đường dẫn bài gốc; không sao chép toàn bài.


