Mục lục bài viết
Phẫu thuật treo vú sa trễ là gì?
Đây là phẫu thuật cắt bớt phần da thừa, sắp xếp và nâng đỡ lại mô tuyến vú, đồng thời đưa núm vú – quầng vú lên vị trí cao hơn để bầu ngực gọn và cân đối. Sau mang thai, cho con bú, giảm cân nhiều hoặc do tuổi tác, da và dây chằng nâng đỡ tuyến vú giãn ra khiến ngực chảy xệ.
Cần hiểu đúng: treo vú chủ yếu thay đổi hình dáng và vị trí bầu ngực, không làm tăng thể tích đáng kể. Nếu ngực vừa sa trễ vừa lép, bác sĩ có thể cân nhắc kết hợp đặt túi độn (cùng lúc hoặc chia hai lần mổ). Phẫu thuật để lại sẹo trên vú, và độ nâng có thể giảm dần theo thời gian do da tiếp tục lão hóa.
Ai có thể phù hợp?
Việc chỉ định luôn dựa trên thăm khám trực tiếp. Một số tình huống thường được bác sĩ xem xét:
- Ngực chảy xệ, núm vú – quầng vú nằm thấp, hướng xuống dưới.
- Quầng vú giãn rộng, da vú mỏng, kém đàn hồi sau sinh nở hoặc giảm cân.
- Cân nặng đã ổn định, không có dự định mang thai trong thời gian gần.
- Sức khỏe đủ điều kiện cho một cuộc mổ có gây mê.
Mức độ sa trễ thường được đánh giá dựa vào vị trí núm vú so với nếp lằn dưới vú: núm vú càng nằm thấp so với nếp lằn thì mức độ sa trễ càng nặng và đường rạch thường càng dài.
Phẫu thuật diễn ra như thế nào?
Trước phẫu thuật
- Bác sĩ thăm khám, đo khoảng cách từ hõm ức đến núm vú, từ núm vú đến nếp lằn dưới vú, đánh giá độ đàn hồi da để chọn kiểu đường rạch.
- Làm xét nghiệm cần thiết và chẩn đoán hình ảnh tuyến vú theo chỉ định.
- Người bệnh được giải thích rõ cách thực hiện, vị trí và độ dài sẹo, các tai biến, biến chứng có thể gặp và ký giấy đồng ý phẫu thuật.
- Ngừng hút thuốc theo hướng dẫn, vì hút thuốc làm tăng nguy cơ hoại tử da và chậm liền vết mổ.
Trong phẫu thuật
Tùy mức độ sa trễ và lượng da thừa, bác sĩ lựa chọn kiểu đường rạch phù hợp:
- Quanh quầng vú: sẹo vòng quanh quầng, dùng cho sa trễ nhẹ.
- Quanh quầng vú và đường thẳng đứng (kiểu "cây kẹo mút"): cho sa trễ vừa.
- Hình chữ T ngược (thêm đường ngang ở nếp lằn dưới vú): cho sa trễ nặng, da thừa nhiều.


Phẫu thuật thường được thực hiện dưới gây mê toàn thân, thời gian khoảng 2–4 giờ tùy kỹ thuật và việc có kết hợp đặt túi độn hay không. Các bước chính:
- Thiết kế: vẽ vị trí núm vú mới và đường rạch khi người bệnh ở tư thế đứng hoặc ngồi.
- Rạch da và lấy bỏ thượng bì: cắt bỏ phần da thừa; vùng da quanh quầng vú thường được giữ lại lớp bì để nuôi dưỡng núm vú – quầng vú.
- Tạo hình tuyến vú: nâng, xoay và khâu định hình mô tuyến để tạo dáng bầu ngực.
- Chuyển núm vú – quầng vú lên vị trí mới trên một cuống mô còn được nuôi dưỡng; có thể thu nhỏ quầng vú.
- Đóng vết mổ: khâu nhiều lớp, có thể đặt dẫn lưu, băng và mặc áo nâng đỡ.

Ngay sau phẫu thuật
- Người bệnh được theo dõi tại phòng hồi tỉnh cho tới khi ổn định.
- Mặc áo nâng đỡ theo hướng dẫn, hạn chế mang vật nặng và vận động mạnh vùng ngực trong vài tuần.
- Hình dáng ngực ổn định dần trong vài tháng; sẹo thường đỏ trong thời gian đầu rồi mờ dần.
Quy trình cụ thể có thể khác nhau tùy tình trạng từng người bệnh.
Những nguy cơ đã được nghiên cứu
Một tổng quan hệ thống của di Summa và cộng sự (2019) tổng hợp 34 nghiên cứu với 1.888 người bệnh được treo vú không dùng túi độn ghi nhận tỉ lệ biến chứng chung 10,4%. Hay gặp nhất là các vấn đề về sẹo (3%, gồm sẹo phì đại hoặc sẹo kém thẩm mỹ) và các vấn đề ở núm vú – quầng vú (2,9%, gồm biến dạng, mất cân xứng và giảm cảm giác). Tỉ lệ người bệnh không hài lòng với hình dáng ngực chỉ khoảng 1,3%.
Khi treo vú kết hợp đặt túi độn trong cùng một lần mổ, mức độ phức tạp tăng lên. Phân tích gộp của Khavanin và cộng sự (2014) trên 4.856 ca ghi nhận tỉ lệ biến chứng chung 13,1% và tỉ lệ phẫu thuật lại 10,7%. Biến chứng thường gặp nhất là sa trễ tái phát (5,2%), tiếp theo là sẹo xấu (3,7%), bao xơ co thắt (3,0%) và mất cân xứng (2,9%); nhiễm trùng, tụ máu, tụ dịch đều dưới 2%.
Về độ bền của kết quả, tổng quan hệ thống của Wagner và cộng sự (2022) trên 1.235 người bệnh cho thấy không có kỹ thuật nào phù hợp cho mọi trường hợp; trong các nghiên cứu phân tích, kiểu cuống nuôi phía trên hoặc trên – trong có xu hướng giữ dáng ngực ổn định lâu hơn cuống phía dưới, và các biện pháp nâng đỡ bổ sung (lưới, vạt bì, dải cơ) cho kết quả hứa hẹn.
Chuẩn bị trước phẫu thuật
- Khám tổng quát, khai báo đầy đủ bệnh lý, thuốc đang dùng và tiền sử phẫu thuật vùng ngực.
- Ổn định cân nặng; nếu còn dự định mang thai, nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm phẫu thuật.
- Ngừng hút thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Hỏi rõ về kiểu đường rạch, vị trí sẹo và việc có cần kết hợp túi độn hay không.
Sau phẫu thuật: những dấu hiệu cần báo ngay cho bác sĩ điều trị
Bác sĩ sẽ hướng dẫn cụ thể về vận động, chăm sóc vết mổ và tái khám. Cần báo bác sĩ điều trị hoặc đến cơ sở y tế sớm nếu có:
- Núm vú – quầng vú tím sẫm, lạnh hoặc chuyển màu đen.
- Một bên ngực sưng to nhanh, căng, bầm tím lan rộng.
- Sốt, vết mổ sưng đỏ, chảy dịch có mùi hoặc hở vết mổ.
- Khó thở, đau ngực đột ngột (cần đi cấp cứu ngay).
Điều quan trọng nhất
Treo vú sa trễ giúp bầu ngực gọn và cân đối hơn, đổi lại là sẹo trên vú và khả năng sa trễ tái phát theo thời gian. Mỗi người có tình trạng khác nhau – hãy được thăm khám và tư vấn trực tiếp trước khi quyết định.
Nguồn hình ảnh
Hình minh họa trong bài lấy từ Wikimedia Commons, không phải ảnh người bệnh của bác sĩ Phạm Đông:
- Hình vẽ các mức độ sa trễ tuyến vú: Georges Hébert, sách "Muscle et beauté plastique", phạm vi công cộng.
- Ảnh thiết kế, rạch da và ảnh khâu đóng vết mổ: Tyler Frew MD, giấy phép CC BY-SA 4.0 (ảnh trong mổ, không nhận diện được người bệnh).
Tài liệu tham khảo
- di Summa PG, Oranges CM, Watfa W, Sapino G, Keller N, Tay SK, Chew BK, Schaefer DJ, Raffoul W. (2019). Systematic review of outcomes and complications in nonimplant-based mastopexy surgery. Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery. 2019;72(2):243-272. DOI: 10.1016/j.bjps.2018.10.018
- Khavanin N, Jordan SW, Rambachan A, Kim JYS. (2014). A Systematic Review of Single-Stage Augmentation-Mastopexy. Plastic and Reconstructive Surgery. 2014;134(5):922-931. DOI: 10.1097/PRS.0000000000000582
- Wagner RD, Lisiecki JL, Chiodo MV, Rohrich RJ. (2022). Longevity of ptosis correction in mastopexy and reduction mammaplasty: A systematic review of techniques. JPRAS Open. 2022;34:1-9. DOI: 10.1016/j.jpra.2022.05.003
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở y tế.
© 2026 ThS.BSCKII Phạm Văn Đông. Nội dung và hình ảnh thuộc bản quyền tác giả. Trích dẫn vui lòng ghi rõ nguồn drphamdong.com kèm đường dẫn bài gốc; không sao chép toàn bài.

