Phẫu thuật lấy bỏ vật liệu nhân tạo đặt trong dương vật: khi nào cần và những điều cần biết

Bài giải thích phẫu thuật lấy bỏ chất tiêm (paraffin, silicon lỏng), hạt hoặc miếng độn đặt dưới da dương vật: vì sao vật liệu lạ gây u hạt và biến chứng, khi nào cần mổ, cách cắt bỏ và tạo hình che phủ, nguy cơ đã được nghiên cứu và dấu hiệu cần báo bác sĩ sau mổ.

Duyệt chuyên mônThS.BSCKII Phạm Văn ĐôngCập nhật 17 tháng 11, 20268 phút đọc6 nguồn khoa học
Mục lục bài viết
  1. Phẫu thuật lấy bỏ vật liệu nhân tạo đặt trong dương vật là gì?
  2. Vì sao vật liệu lạ gây biến chứng?
  3. Ai có thể cần phẫu thuật?
  4. Phẫu thuật diễn ra như thế nào?
  5. Những nguy cơ đã được nghiên cứu
  6. Chuẩn bị trước phẫu thuật
  7. Sau phẫu thuật: những dấu hiệu cần báo ngay cho bác sĩ điều trị
  8. Điều quan trọng nhất

Phẫu thuật lấy bỏ vật liệu nhân tạo đặt trong dương vật là gì?

Phẫu thuật lấy bỏ vật liệu nhân tạo đặt trong dương vật (tên kỹ thuật theo Thông tư 23/2024/TT-BYT) là lấy ra những chất hoặc vật đã được tiêm, cấy dưới da dương vật, thường với mục đích làm to hoặc thay đổi hình dáng. Trên thực tế, người bệnh có thể gặp các nhóm vật liệu sau:

  • Chất lỏng tiêm dưới da: dầu paraffin, vaseline, silicon lỏng (nhiều khi là loại công nghiệp), dầu khoáng hoặc các loại dầu khác – thường do người không có chuyên môn y tế tiêm.
  • Hạt, "bi" rắn cấy dưới da thân dương vật.
  • Miếng hoặc ống silicon đặt dưới da để làm tăng kích thước.

Bài này không nói về thể hang nhân tạo (dụng cụ điều trị rối loạn cương nặng, đặt bên trong vật hang) – đây là nhóm can thiệp khác của chuyên khoa nam học.

Điều cần hiểu đúng: những vật liệu này nằm ở lớp dưới da, giữa da và mạc sâu, bên ngoài các vật hang. Lớp này mỏng, nhiều vi khuẩn thường trú ở vùng lân cận, nên vật lạ đặt vào dễ gây phản ứng viêm kéo dài (Mirastschijski, Textbook on Scar Management, 2020, chương Genital Scars, tr. 418).

Mặt cắt ngang thân dương vật: da, mạc nông (Dartos), mô liên kết lỏng và mạc sâu (Buck) bao quanh hai vật hang và vật xốp. Vật liệu tiêm hoặc cấy thường nằm ở các lớp dưới da này (đã dịch chú thích). Ảnh: Mcstrother, CC BY 3.0
Mặt cắt ngang thân dương vật: da, mạc nông (Dartos), mô liên kết lỏng và mạc sâu (Buck) bao quanh hai vật hang và vật xốp. Vật liệu tiêm hoặc cấy thường nằm ở các lớp dưới da này (đã dịch chú thích). Ảnh: Mcstrother, CC BY 3.0

Vì sao vật liệu lạ gây biến chứng?

Cơ thể nhận diện chất tiêm như paraffin hay silicon lỏng là vật lạ và bao vây chúng bằng phản ứng viêm mạn tính, tạo thành u hạt (thường gọi là "paraffinoma" hoặc u hạt mỡ xơ hóa). Theo thời gian, da dày lên, mô dưới da xơ cứng và có thể làm cả thân dương vật co rút, biến dạng (Mirastschijski, 2020). Vùng tổn thương không chỉ giới hạn ở chỗ tiêm mà có thể lan xuống bìu và vùng trên xương mu; biến chứng nặng hiếm gặp nhưng đã được ghi nhận gồm tắc mạch và nhiễm trùng huyết, có thể đe dọa tính mạng (Soebhali và cs., 2021).

Một tổng hợp 124 ca u hạt dương vật trong y văn (1956–2017) cho thấy 80,6% trường hợp là do tiêm paraffin lỏng; người bệnh thường đến khám vì đau, sưng, loét hoặc rò, và dương vật biến dạng (Downey và cs., 2019).

Với hạt, "bi" và miếng silicon, tổng quan của Ramazan và cs. (2025) ghi nhận các biến chứng như đau, viêm, trợt loét da, hoại tử và biến dạng dương vật; miếng silicon dưới da có nguy cơ nhiễm trùng, lộ miếng độn, tụ dịch, với tỷ lệ phải tháo bỏ tới khoảng 10%. Một phân tích gộp năm 2026 về miếng silicon dưới da dương vật ghi nhận tỷ lệ gộp: tụ dịch 5,03%, lộ hoặc trợt miếng độn 5,12%, phải tháo bỏ 7,08% (Yang và cs., 2026).

Ai có thể cần phẫu thuật?

Chỉ định được đặt ra sau khi bác sĩ thăm khám trực tiếp. Các tình huống thường gặp:

  • Đau, sưng, cục cứng dưới da dương vật ở nơi từng tiêm hoặc cấy vật liệu.
  • Loét, chảy dịch, rò qua da, hoặc nhiễm trùng tái diễn.
  • Dương vật biến dạng, cong, co rút, da dày cứng, khó cương hoặc đau khi giao hợp.
  • Hạt hoặc miếng độn trồi lộ, trợt da, di lệch.
  • Người bệnh muốn lấy bỏ vật liệu vì lo lắng, khó vệ sinh hoặc ảnh hưởng tâm lý, sau khi đã được tư vấn đầy đủ.

Trước khi mổ, bác sĩ cần biết rõ đã tiêm hoặc cấy chất gì, khi nào, ai thực hiện (nhiều người không biết chính xác loại chất). Có thể cần siêu âm hoặc cộng hưởng từ để xác định phạm vi tổn thương. Điều trị nội khoa đơn thuần có vai trò hạn chế, kết quả lâu dài chưa rõ (Downey và cs., 2019).

Giải phẫu dương vật trên mặt cắt dọc: mô cương, niệu đạo, quy đầu, bao quy đầu, tinh hoàn và gốc dương vật nằm trong cơ thể (đã dịch chú thích). Ảnh: Cancer Research UK, CC BY-SA 4.0
Giải phẫu dương vật trên mặt cắt dọc: mô cương, niệu đạo, quy đầu, bao quy đầu, tinh hoàn và gốc dương vật nằm trong cơ thể (đã dịch chú thích). Ảnh: Cancer Research UK, CC BY-SA 4.0

Phẫu thuật diễn ra như thế nào?

Trước phẫu thuật

  • Khám đánh giá vùng da còn lành, mức xơ cứng, có nhiễm trùng hay không; điều trị ổn định nhiễm trùng trước khi mổ khi có thể.
  • Xét nghiệm trước mổ; thống nhất phương pháp vô cảm và kế hoạch che phủ phần da sau khi cắt bỏ (khâu trực tiếp, vạt da hoặc ghép da).

Trong phẫu thuật

Cách làm phụ thuộc loại vật liệu và mức độ lan rộng:

  1. Vô cảm: gây tê tại chỗ với hạt nhỏ đơn lẻ; gây tê vùng hoặc gây mê khi tổn thương rộng.
  2. Lấy hạt, "bi" hoặc miếng silicon: rạch da tại chỗ hoặc qua đường rạch cũ, lấy bỏ vật liệu cùng bao xơ quanh nó, cầm máu, khâu lại.
  3. Cắt bỏ u hạt do chất tiêm: chất lỏng đã thấm và gây xơ trong mô nên không "hút ra" được; bác sĩ cần cắt bỏ toàn bộ mô u hạt và da bị tổn thương, bảo tồn mạch máu, thần kinh mu và các vật hang. Cắt bỏ triệt để kèm che phủ bằng ghép da hoặc vạt da là lựa chọn được ưu tiên trong y văn (Soebhali và cs., 2021).
  4. Che phủ phần thiếu da: khối khu trú có thể cắt và khâu trực tiếp; tổn thương vòng quanh thân dương vật thường cần vạt da bìu hai bên hoặc ghép da, làm một thì hoặc hai thì (Salauddin và Ghazali, 2019).
  5. Băng ép nhẹ, cố định và đặt ống thông tiểu khi cần.

Thời gian mổ và số lần mổ rất khác nhau giữa các trường hợp – nên hỏi trực tiếp bác sĩ điều trị.

Ngay sau phẫu thuật

  • Đau, sưng nề dương vật và bìu thường gặp trong những ngày đầu; dùng thuốc giảm đau, kháng sinh theo chỉ định.
  • Trường hợp ghép da hoặc làm vạt cần nằm nghỉ và giữ băng theo hướng dẫn để mảnh ghép bám tốt.

Những nguy cơ đã được nghiên cứu

Bằng chứng chủ yếu đến từ loạt ca và báo cáo ca, chưa có thử nghiệm so sánh lớn (Soebhali và cs., 2021). Những điều được ghi nhận:

  • Nhiễm trùng vết mổ, hở vết mổ: trong loạt 8 ca của Salauddin và Ghazali (2019), 4 người có nhiễm trùng vết mổ nhẹ và hở vết mổ, đều hồi phục; điểm chức năng cương (IIEF-5) trung bình sau mổ là 24,25.
  • Mảnh ghép hoặc vạt da không sống hết, cần chăm sóc thêm hoặc mổ lại.
  • Sẹo, co rút da, thay đổi màu da, dương vật có thể cong hoặc ngắn hơn.
  • Thay đổi cảm giác vùng da dương vật.
  • Còn sót mô u hạt có thể khiến triệu chứng quay lại.

Kết quả hình dáng sau khi lấy bỏ thường không trở lại như trước khi tiêm; mục tiêu chính là hết đau, hết viêm, phục hồi chức năng đi tiểu và quan hệ.

Chuẩn bị trước phẫu thuật

Bác sĩ Phạm Văn Đông và ê-kíp chuẩn bị vô khuẩn trước một ca phẫu thuật (ảnh minh họa quy trình vô khuẩn, không phải ca lấy vật liệu dương vật). Ảnh: bác sĩ Phạm Văn Đông
Bác sĩ Phạm Văn Đông và ê-kíp chuẩn bị vô khuẩn trước một ca phẫu thuật (ảnh minh họa quy trình vô khuẩn, không phải ca lấy vật liệu dương vật). Ảnh: bác sĩ Phạm Văn Đông
  • Kể đầy đủ, trung thực với bác sĩ về chất đã tiêm hoặc vật đã cấy, thời điểm và các lần xử lý trước đó – thông tin này giúp lập kế hoạch an toàn hơn.
  • Báo các thuốc đang dùng, nhất là thuốc chống đông; kiểm soát đường huyết nếu có đái tháo đường; ngừng hút thuốc lá theo hướng dẫn vì thuốc lá làm vết thương và mảnh ghép lành kém.
  • Vệ sinh sạch vùng sinh dục; chuẩn bị thời gian nghỉ ngơi, nhất là khi có ghép da hoặc làm vạt.
  • Hỏi rõ bác sĩ về số lần mổ dự kiến và hình dáng có thể đạt được.

Sau phẫu thuật: những dấu hiệu cần báo ngay cho bác sĩ điều trị

  • Sốt, vết mổ sưng nóng đỏ lan rộng, chảy dịch mủ, mùi hôi.
  • Máu chảy thấm băng liên tục, hoặc dương vật, bìu sưng to, tím căng nhanh.
  • Mảnh ghép hoặc vạt da chuyển màu tím sẫm, đen.
  • Không đi tiểu được hoặc tiểu rất khó.
  • Đau tăng dần dù đã dùng thuốc theo đơn.

Điều quan trọng nhất

Vật liệu lạ tiêm hoặc cấy vào dương vật có thể gây biến chứng nặng. Tổng quan của Ramazan và cs. (2025) cũng lưu ý phần lớn nam giới tìm cách làm to dương vật có kích thước nằm trong giới hạn bình thường. Nếu đã có vật liệu và xuất hiện đau, sưng, loét hay biến dạng, phẫu thuật lấy bỏ thường cần cắt bỏ cả mô xơ quanh nó và tạo hình che phủ – cần được thực hiện ở nơi có đủ điều kiện, có kinh nghiệm tạo hình vùng sinh dục. Hãy được thăm khám và tư vấn trực tiếp để bác sĩ đánh giá đúng phạm vi tổn thương và chọn phương án phù hợp.

Nguồn hình ảnh

Tài liệu tham khảo

  1. Downey AP, Osman NI, Mangera A, Inman RD, Reid SV, Chapple CR. (2019). Penile Paraffinoma. European Urology Focus. DOI: 10.1016/j.euf.2018.06.013
  2. Soebhali B, Felicio J, Oliveira P, Martins FE. (2021). Sclerosing lipogranuloma of the penis: a narrative review of complications and treatment. Translational Andrology and Urology. DOI: 10.21037/tau-21-228
  3. Ramazan M, Øbro LF, Wiborg MH, Fode M, Jensen CFS, Osther PJS. (2025). Complications of penile augmentation: A narrative review of injectables, implants, and surgical grafts. International Journal of Impotence Research. DOI: 10.1038/s41443-025-01190-8
  4. Yang H, Xiao W, Wang H, Tang G. (2026). Subcutaneous penile silicone sleeve implants for penile augmentation: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Impotence Research. DOI: 10.1038/s41443-026-01368-8
  5. Salauddin SA, Ghazali H. (2019). Surgical Techniques for Correction of Penile Paraffinoma. Malaysian Journal of Medical Sciences. DOI: 10.21315/mjms2019.26.6.14
  6. Mirastschijski U. (2020). Genital Scars (chương sách, Textbook on Scar Management – truy cập mở). Textbook on Scar Management, Springer. DOI: 10.1007/978-3-030-44766-3_47

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở y tế.

© 2026 ThS.BSCKII Phạm Văn Đông. Nội dung và hình ảnh thuộc bản quyền tác giả. Trích dẫn vui lòng ghi rõ nguồn drphamdong.com kèm đường dẫn bài gốc; không sao chép toàn bài.