Điều quan trọng nhất cần tránh sau nâng mũi là rượu bia và thuốc lá – đây là hai thứ có bằng chứng rõ ràng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và chậm lành vết thương. Các món "kiêng" quen thuộc như hải sản, thịt gà, thịt bò, rau muống, đồ nếp hiện chưa có nghiên cứu khoa học chứng minh gây hại cho vết mổ; nhiều bác sĩ vẫn khuyên hạn chế tạm thời trong vài tuần đầu như một biện pháp thận trọng. Ngược lại, ăn đủ chất đạm, rau quả giúp cơ thể có nguyên liệu để lành thương.
Rượu bia và thuốc lá: nên tránh thật sự
- Thuốc lá: tổng quan của Sørensen (2012) trên 140 nghiên cứu (479.150 người bệnh) cho thấy người hút thuốc có nguy cơ hoại tử mô cao gấp khoảng 3,6 lần, chậm lành và bung vết mổ khoảng 2 lần, nhiễm trùng vết mổ khoảng 1,8 lần so với người không hút. Ngừng hút thuốc quanh thời gian phẫu thuật giúp giảm nhiễm trùng vết mổ.
- Rượu bia: phân tích gộp 55 nghiên cứu của Eliasen và cộng sự (2013) ghi nhận uống rượu trước mổ liên quan đến tăng biến chứng chung, nhiễm trùng và biến chứng vết thương. Rượu còn làm giãn mạch, dễ sưng nề, chảy máu và có thể tương tác với thuốc dùng sau mổ.
Các món kiêng theo kinh nghiệm
- Hải sản: nên tránh nếu bạn từng dị ứng, vì ngứa, nổi mẩn vùng mặt gây khó chịu và dễ làm bạn sờ, gãi vào mũi.
- Thịt gà, thịt bò, rau muống, đồ nếp: được nhiều người truyền miệng là làm ngứa, thâm sẹo, lồi sẹo hoặc sưng lâu. Chưa có bằng chứng khoa học cho những điều này; kiêng hay không nên theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị, và nếu kiêng thì cần thay bằng nguồn đạm khác để không thiếu chất.
- Đồ cay nóng, quá cứng, phải nhai mạnh: nên hạn chế trong những ngày đầu vì có thể làm khó chịu vùng môi – mũi và vết khâu.
Nên ăn gì?
- Chất đạm: thịt lợn nạc, cá (nếu không dị ứng), trứng, sữa, đậu phụ.
- Rau xanh, trái cây giàu vitamin C; uống đủ nước.
- Ăn mềm, dễ nhai trong vài ngày đầu.
Kiêng trong bao lâu?
Theo kinh nghiệm thực hành, các món kiêng thường được hạn chế khoảng 2–4 tuần đầu hoặc đến khi bác sĩ đánh giá vết thương đã ổn định. Rượu bia và thuốc lá nên tránh ít nhất vài tuần trước và sau mổ, lâu hơn nếu bác sĩ dặn. Không tự ý kết thúc thời gian kiêng khi chưa hỏi bác sĩ điều trị.
Chế độ ăn chỉ là một phần; dùng thuốc đúng đơn, vệ sinh mũi đúng cách, tránh va chạm và tái khám đúng hẹn ảnh hưởng đến kết quả không kém. Nếu thấy sưng đỏ, nóng, đau tăng dần, chảy dịch đục hoặc sốt, hãy báo ngay cho bác sĩ điều trị.
Tài liệu tham khảo
- Eliasen M, Grønkjær M, Skov-Ettrup LS, Mikkelsen SS, Becker U, Tolstrup JS, Flensborg-Madsen T. (2013). Preoperative alcohol consumption and postoperative complications: a systematic review and meta-analysis. Annals of Surgery. DOI: 10.1097/SLA.0b013e3182988d59
- Sørensen LT. (2012). Wound healing and infection in surgery. The clinical impact of smoking and smoking cessation: a systematic review and meta-analysis. Archives of Surgery. DOI: 10.1001/archsurg.2012.5
Mỗi người có tình trạng khác nhau – nội dung mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở y tế. Gửi câu hỏi cho bác sĩ
© 2026 ThS.BSCKII Phạm Văn Đông. Nội dung và hình ảnh thuộc bản quyền tác giả. Trích dẫn vui lòng ghi rõ nguồn drphamdong.com kèm đường dẫn bài gốc; không sao chép toàn bài.

